Związek Literatów na Mazowszu Związek Literatów na Mazowszu
Związek Literatów na Mazowszu
Link do strony na Facebooku
Login:
Hasło:

forum literackie

"Po przejściach"

Pandemia

Mama

Głosy w Domu Turka

Dar

ŻNIWA

jajo czy kura

Odszedł kolorowy trubadur

więcej..

Partnerzy ZLM

AES

Partnerzy Muzeum Szlachty Polskiej w Ciechanowie MDK Przasnysz Muzeum Historyczne w Przasnyszu Urząd Miasta Ciechanów Starostwo Powiatowe w Ciechanowie Samorząd Województwa Mazowieckiego


Ocena: 0

Głosy w Domu Turka

W lochach „Domu Turka”

wciąż słychać jęki 

męki katowanych

i wołanie:

Litości!

Zmiłowania!

Przecież za Polskę walczyliśmy!

 

Sczerniałe ściany milczą

choć pamiętają wszystko…

 

Przemówcie, proszę!

Powiedzcie

jak w ciemności tych labiryntów 

śmierć grasowała

 

Powiedzcie

jak łamano tu kości

wyrywano paznokcie

jak bito, torturowano

 

Trzeba mówić

Trzeba prawdę wykrzyczeć

bo ofiary już w niebie

 

Ale wy - ściany – teraz w dobrych rękach

 

Pilnujcie pamięci!

 

   Augustów, 13 października 2021 r, otwarcie wystawy „Lipcowi. Twarze Obławy Augustowskiej” przed „Domem Turka” podczas rozpoczęcia działalności Muzeum Obławy Augustowskiej w Augustowie, Oddziału Instytutu Pileckiego w Warszawie


   ***„Dom Turka” w Augustowie (ul. 3 maja 16) – kamienica z 1900 r. W latach 30. XX w. mieściła się w niej lubiana cukiernia, prowadzona przez bośniaka Kamila Tiakosza, nazywanego „Turkiem”. Podczas okupacji sowieckiej właściciele zostali wywłaszczeni i w latach 1940-1941 budynek był siedzibą NKWD i NKGB. Areszt umiejscowiono w podziemiach, zaś na wyższych kondygnacjach znajdowały się biura. W czerwcu 1941 r., po agresji niemieckiej na ZSRS, zajęli go Niemcy - do 24 października 1944 r., kiedy powróciło do niego NKWD. W latach 1945-1956  obiekt był siedzibą PUBP, 1956-1981 – MO, a w okresie 1981-1992 -WOP. W budynku więziono przeciwników władzy sowieckiej i niemieckiej; w lipcu 1945 r. był on jednym z miejsc więzienia aresztowanych podczas Obławy Augustowskiej. Słynął z brutalnych, krwawych tortur podczas przesłuchań. W 2006 r. zwrócono go spadkobiercom rodziny Rechtmanów, którzy sprzedali kamienicę przedsiębiorcy Włodzimierzowi Kudraszewiczowi. Zamierzał on utworzyć na jego miejscu galerię handlową, ale dzięki zdecydowanemu działaniu miejscowych środowisk patriotycznych udało się, 1 kwietnia 2011 r., obiekt wpisać do rejestru zabytków. W lipcu 2021 r. niszczejący „Dom Turka” nabył Instytut Pileckiego, aby utworzyć w nim Muzeum Obławy Augustowskiej. Rozpoczęło ono działalność 12-15 października 2021 r. - wystawą przed Domem Turka; w kinie „Iskra” odbył się koncert, pokaz filmu „Nazajutrz” oraz dyskusja panelowa historyków.

Teresa Kaczorowska

Związek Literatów na Mazowszu Projekt i wykonanie www.ekspansja.eu